عوارض و مشکلات استفاده از لنز
چرا لنز در چشم حرکت میکند؟
تکان خوردن یا جابه جا شدن لنز در چشم می تواند دلایل مختلفی داشته باشد. مقدار کمی حرکت لنز نرم هنگام پلک زدن ممکن است طبیعی باشد، اما اگر لنز مرتب از مرکز چشم خارج می شود، بالا می رود، روی چشم ثابت نمی ماند یا باعث تاری دید و ناراحتی می شود، باید علت آن بررسی شود.
از مهم ترین دلایل حرکت بیش از حد لنز می توان به مناسب نبودن فیت لنز، تفاوت در BC و DIA، پشت و رو بودن لنز، خشکی یا آلودگی سطح لنز و آسیب دیدن آن اشاره کرد. در ادامه هر یک از این موارد را بررسی می کنیم.
آیا تکان خوردن لنز در چشم طبیعی است؟
لنز نرم برای عملکرد طبیعی خود نباید کاملا بدون حرکت روی چشم ثابت بماند. ممکن است هنگام پلک زدن مقدار کمی حرکت داشته باشد، اما این حرکت نباید به اندازه ای باشد که لنز مرتب از مرکز قرنیه خارج شود یا دید شما را مختل کند.
اگر پس از هر بار پلک زدن، لنز به وضوح جابه جا می شود، بالا یا پایین می رود، روی سفیدی چشم قرار می گیرد یا برای چند لحظه باعث تاری دید می شود، حرکت آن می تواند بیشتر از حد مناسب باشد.
چرا لنز در چشم تکان می خورد؟
برای پیدا کردن علت، ابتدا باید مشخص شود که لنز از همان لحظه گذاشتن روی چشم ثابت نیست یا پس از مدتی استفاده شروع به حرکت می کند. مهم ترین دلایل عبارت اند از:
- مناسب نبودن فیت لنز برای چشم
- تناسب نداشتن BC یا انحنای پایه لنز
- تاثیر قطر یا DIA لنز بر فیت آن
- پشت و رو قرار گرفتن لنز
- خشکی چشم یا خشک شدن سطح لنز
- وجود رسوب یا آلودگی روی لنز
- آسیب دیدن، پارگی یا تغییر شکل لنز
- استفاده از لنز بیش از دوره تعویض توصیه شده
1. مناسب نبودن فیت لنز
یکی از مهم ترین دلایل جابه جا شدن لنز در چشم، مناسب نبودن فیت آن است. لنز باید به شکلی روی سطح چشم قرار گیرد که هم مرکز مناسبی داشته باشد و هم حرکت آن در محدوده قابل قبول باقی بماند.
اگر لنز بیش از حد آزاد باشد، ممکن است هنگام پلک زدن حرکت زیادی داشته باشد و از مرکز چشم خارج شود. از طرف دیگر، لنزی که بیش از حد تنگ روی چشم قرار گرفته است نیز می تواند مشکلات دیگری ایجاد کند.
به همین دلیل نمی توان تنها براساس نمره چشم درباره مناسب بودن یک لنز تصمیم گرفت. پارامترهای مربوط به فیت لنز نیز اهمیت دارند.
2. تاثیر BC بر جابه جا شدن لنز
BC یا Base Curve به انحنای پایه لنز اشاره دارد و یکی از مشخصات مهم لنز تماسی است. عدد BC در مشخصات محصولات مختلف می تواند متفاوت باشد.
با این حال، نمی توان صرفا براساس بزرگ یا کوچک بودن عدد BC مشخص کرد که لنز دقیقا چقدر روی چشم حرکت خواهد کرد. طراحی کلی لنز، جنس، قطر و ویژگی های چشم نیز در فیت نهایی نقش دارند.
اگر یک مدل لنز دائما روی چشم شما حرکت می کند، بررسی فیت آن توسط متخصص می تواند مشخص کند که آیا مشخصات و طراحی همان لنز برای چشم شما مناسب است یا خیر.
3. آیا قطر یا DIA باعث حرکت لنز می شود؟
DIA یا Diameter قطر کلی لنز را بر حسب میلی متر نشان می دهد. قطر یکی دیگر از پارامترهایی است که در کنار BC و طراحی لنز می تواند بر نحوه قرار گرفتن آن روی چشم تاثیر داشته باشد.
با این حال، انتخاب لنز فقط براساس DIA صحیح نیست. دو لنز با DIA یکسان ممکن است به دلیل تفاوت در طراحی، متریال یا سایر مشخصات، روی یک چشم رفتار یکسانی نداشته باشند.
برای آشنایی دقیق تر با این مشخصه می توانید راهنمای قطر لنز یا DIA چیست؟ را مطالعه کنید.
4. پشت و رو بودن لنز
اگر لنز نرم پشت و رو روی چشم قرار گیرد، ممکن است احساس ناراحتی ایجاد کند، روی چشم به شکل مطلوب قرار نگیرد یا بیش از حد معمول حرکت کند.
قبل از گذاشتن لنز، آن را روی نوک انگشت قرار دهید. در حالت صحیح، لبه های لنز معمولا مانند یک کاسه منظم رو به بالا قرار می گیرند. اگر لبه ها به سمت بیرون باز شده باشند، ممکن است لنز پشت و رو باشد.
برای بررسی کامل این موضوع، راهنمای تشخیص لنز پشت و رو را مشاهده کنید.
5. خشکی چشم و خشک شدن سطح لنز
لایه اشکی چشم در عملکرد و راحتی لنز تماسی نقش مهمی دارد. اگر سطح چشم یا لنز خشک شود، ممکن است احساس وجود جسم خارجی، ناراحتی یا تغییر در نحوه حرکت لنز ایجاد شود.
اگر حرکت لنز پس از چند ساعت استفاده بیشتر می شود و همزمان احساس خشکی، سوزش یا ناراحتی دارید، ادامه استفاده بدون بررسی علت مناسب نیست.
استفاده خودسرانه از هر نوع قطره چشمی نیز توصیه نمی شود؛ زیرا همه قطره ها برای استفاده همراه لنز تماسی طراحی نشده اند.
6. کثیف شدن یا ایجاد رسوب روی لنز
در لنزهای چندبار مصرف، تجمع رسوبات یا آلودگی روی سطح لنز می تواند کیفیت دید و راحتی استفاده را کاهش دهد و بر رفتار لنز روی چشم تاثیر بگذارد.
لنزهای چندبار مصرف باید طبق دستورالعمل محصول با محلول مناسب تمیز و ضدعفونی شوند. برای مشاهده محصولات مربوط به نگهداری لنز می توانید وارد بخش محلول لنز شوید.
7. آسیب دیدن یا تغییر شکل لنز
پارگی بسیار کوچک، تغییر شکل لبه یا آسیب سطح لنز ممکن است همیشه در نگاه اول مشخص نباشد. اگر لنزی که قبلا روی چشم ثابت بوده است ناگهان شروع به حرکت یا ایجاد ناراحتی کرده، آن را خارج کنید و در نور مناسب بررسی کنید.
اگر لنز آسیب دیده، پاره شده یا شکل طبیعی خود را از دست داده است، دوباره آن را داخل چشم قرار ندهید.
8. استفاده بیش از دوره تعویض لنز
لنزهای روزانه، ماهانه، فصلی و سایر لنزهای چندبار مصرف برای دوره تعویض مشخصی طراحی می شوند. ادامه استفاده از لنز پس از پایان دوره توصیه شده می تواند کیفیت سطح لنز و راحتی استفاده را تحت تاثیر قرار دهد.
اگر نمی دانید لنز شما چه زمانی باید تعویض شود، راهنمای تشخیص لنز فصلی و سالانه می تواند اطلاعات بیشتری در اختیار شما قرار دهد.
چرا لنز در چشم بالا می رود؟
بالا رفتن لنز نیز نوعی جابه جایی از مرکز چشم است. اگر لنز پس از پلک زدن مرتب به سمت بالا حرکت می کند و دوباره به مرکز باز نمی گردد، فیت لنز، جهت قرار گرفتن آن و وضعیت سطح لنز باید بررسی شود.
اگر این اتفاق فقط برای یک لنز یا یک جفت خاص ایجاد شده است، سالم بودن همان لنز را بررسی کنید. اگر با یک مدل مشخص دائما تکرار می شود، ممکن است فیت آن مدل برای چشم شما مناسب نباشد.
چرا لنز به گوشه چشم می رود؟
گاهی لنز به جای قرار گرفتن در مرکز قرنیه به سمت گوشه یا قسمت سفید چشم جابه جا می شود. در چنین شرایطی چشم را مالش ندهید و برای برگرداندن لنز از ناخن یا فشار زیاد استفاده نکنید.
اگر لنز نرم جابه جا شده است، چند بار آرام پلک بزنید. اگر به مرکز بازنگشت و باعث ناراحتی شد، با دست های تمیز آن را مطابق روش صحیح خارج کنید.
برای یادگیری روش صحیح قرار دادن و خارج کردن لنز، راهنمای آموزش گذاشتن و برداشتن لنز را مطالعه کنید.
چرا لنز از چشم بیرون می افتد؟
اگر لنز نرم مرتب از مرکز خارج می شود یا حتی از چشم بیرون می افتد، این وضعیت را نباید صرفا طبیعی در نظر گرفت. فیت نامناسب، قرار گرفتن اشتباه لنز، آسیب دیدگی یا مشکلات سطح لنز می توانند در این اتفاق نقش داشته باشند.
اگر مشکل با یک برند یا مدل خاص به صورت مداوم تکرار می شود، به جای خرید دوباره همان محصول بهتر است مشخصات و فیت لنز بررسی شود.
آیا لنز رنگی بیشتر تکان می خورد؟
رنگی بودن لنز به تنهایی به این معنی نیست که لنز باید بیشتر حرکت کند. نحوه قرار گرفتن یک لنز رنگی نیز به طراحی و فیت همان محصول و ویژگی های چشم بستگی دارد.
در لنز رنگی، جابه جایی زیاد ممکن است از نظر ظاهری نیز محسوس تر باشد؛ زیرا بخش رنگی لنز نسبت به عنبیه حرکت می کند.
👁️ مشاهده لنزهای رنگی
مشاهده لنزهای رنگی
آیا لنز طبی هم ممکن است جابه جا شود؟
بله. لنز طبی نیز در صورت مناسب نبودن فیت یا وجود مشکلات دیگر می تواند بیش از حد حرکت کند.
در لنز طبی، حرکت نامناسب ممکن است علاوه بر احساس ناراحتی باعث نوسان در کیفیت دید نیز شود؛ بنابراین اگر بعد از پلک زدن دید شما مرتب تار و دوباره شفاف می شود، وضعیت لنز باید بررسی شود.
👁️ مشاهده لنزهای طبی
مشاهده لنزهای طبی
جابه جا شدن لنز آستیگمات چه اهمیتی دارد؟
در لنز آستیگمات یا توریک، جهت قرار گرفتن لنز اهمیت بیشتری دارد؛ زیرا این لنزها برای اصلاح آستیگماتیسم طراحی شده اند و دارای محور مشخص هستند.
لنز توریک برای حفظ جهت خود از طراحی پایدارکننده استفاده می کند. اگر چرخش آن بیش از حد باشد، کیفیت دید می تواند تحت تاثیر قرار گیرد. انتخاب این نوع لنز باید براساس نسخه و فیت مناسب انجام شود.
برای آشنایی بیشتر با این نوع لنز می توانید مقاله لنز توریک چیست؟ را نیز مطالعه کنید.
اگر لنز در چشم تکان می خورد چه کار کنیم؟
اگر برای اولین بار متوجه حرکت غیرعادی لنز شده اید، ابتدا چشم را مالش ندهید. سپس موارد زیر را بررسی کنید:
- اگر ناراحتی دارید، لنز را با دست های تمیز خارج کنید.
- پشت و رو بودن لنز را بررسی کنید.
- سطح و لبه لنز را از نظر پارگی یا آسیب بررسی کنید.
- اگر لنز چندبار مصرف است، از تمیز بودن آن مطمئن شوید.
- دوره تعویض لنز را بررسی کنید.
- اگر مشکل با همان مدل دائما تکرار می شود، فیت لنز باید بررسی شود.
تعویض خودسرانه لنز صرفا براساس یک عدد BC یا DIA نیز راه حل دقیقی نیست؛ زیرا فیت لنز حاصل مجموعه ای از مشخصات لنز و ویژگی های چشم است.
آیا می توان لنز جابه جا شده را با دست به وسط چشم برگرداند؟
اگر لنز نرم کمی از مرکز خارج شده است، چند بار پلک زدن ممکن است به قرار گرفتن مجدد آن کمک کند. چشم را مالش ندهید و برای حرکت دادن لنز از ناخن استفاده نکنید.
اگر لنز باعث ناراحتی شده یا به مرکز باز نمی گردد، روش ایمن تر این است که با دست های تمیز آن را خارج کنید، وضعیت لنز را بررسی کنید و فقط در صورت سالم و تمیز بودن و مطابق دستورالعمل محصول دوباره از آن استفاده کنید.
چه زمانی جابه جا شدن لنز نیاز به بررسی تخصصی دارد؟
اگر حرکت لنز به صورت مکرر اتفاق می افتد یا با درد، قرمزی قابل توجه، حساسیت به نور، ترشح، کاهش دید یا تاری مداوم همراه است، استفاده از لنز را ادامه ندهید و برای بررسی چشم و فیت لنز به متخصص مراجعه کنید.
همچنین اگر چند مدل مختلف لنز روی چشم شما به طور غیرعادی حرکت می کنند، بهتر است به جای آزمون و خطای مداوم بین برندهای مختلف، وضعیت فیت لنز بررسی شود.
چطور احتمال جابه جا شدن لنز را کمتر کنیم؟
- از لنزی با مشخصات و فیت مناسب چشم استفاده کنید.
- قبل از گذاشتن لنز، پشت و رو بودن آن را بررسی کنید.
- لنز آسیب دیده یا تغییر شکل داده را استفاده نکنید.
- دوره تعویض محصول را رعایت کنید.
- لنز چندبار مصرف را مطابق دستورالعمل تمیز و ضدعفونی کنید.
- برای شستشو یا نگهداری لنز از آب شیر استفاده نکنید.
- اگر یک مدل دائما حرکت می کند، مشکل را صرفا با خرید دوباره همان مدل تکرار نکنید.
جمع بندی؛ علت حرکت لنز روی چشم چیست؟
مقدار کمی حرکت لنز نرم هنگام پلک زدن می تواند طبیعی باشد، اما جابه جا شدن مداوم، بالا رفتن لنز، رفتن آن به گوشه چشم یا ایجاد تاری دید نیاز به بررسی دارد.
فیت نامناسب، مشخصات لنز، پشت و رو بودن، خشکی یا آلودگی سطح لنز، آسیب دیدگی و استفاده بیش از دوره تعویض از عواملی هستند که می توانند در حرکت غیرعادی لنز نقش داشته باشند.
اگر مشکل به صورت مداوم تکرار می شود، انتخاب یک لنز دیگر صرفا براساس برند یا عدد BC و DIA کافی نیست و بهتر است فیت لنز برای چشم شما بررسی شود.